De vier termen
Investment casting is de gangbare Engelse technische term. "To invest" betekent omhullen: het model wordt omhuld met vuurvast materiaal. De term beschrijft het principe van de vormvervaardiging en zegt niets over het modelmateriaal, hoewel was verreweg het meest voorkomt.
Verlorenwasgieten (lost-wax casting) benoemt het model in plaats van de vorm: de was gaat verloren wanneer ze wordt uitgesmolten. Het is de oudere, meer beschrijvende term, veel gebruikt in kunstgieterij en juwelierswerk en gangbaar in het algemene taalgebruik. In de industrie betekent hij hetzelfde proces wanneer het model van was is. Modellen die in polymeer of hars zijn geprint, zijn strikt genomen verloren modellen en geen verloren was.
Precisiegieten beschrijft een resultaat en geen methode. In het Nederlands is het, net als Feinguss in het Duits en fonderie de précision in het Frans, de normale naam voor het proces. In het Engels wordt "precision casting" echter soms ruimer toegepast op andere nauwkeurige gietprocessen, zoals gieten in keramische of gipsvormen. Op Engelstalige tekeningen en in contracten is "investment casting" daarom de minst dubbelzinnige term.
Keramisch schaalgieten duidt het vormtype aan dat vrijwel alle industriële precisiegieterijen tegenwoordig gebruiken: een dunne schaal die door herhaald dompelen en bezanden wordt opgebouwd. Het onderscheidt de methode van de oudere variant met massieve vorm (blokvorm), waarbij de modelboom in een vormkast wordt geplaatst en in een vuurvaste slurry wordt ingebed; die variant bestaat nog in juwelierswerk, tandtechniek en bij sommige aluminium- en prototypegietstukken.
Termen die gemakkelijk worden verward
- Schaalvormgieten (Croning-proces) gebruikt harsgebonden zand dat tegen een verwarmd metalen model wordt gevormd. Ondanks de gelijkende naam is het een zandgietproces met deelnaad dat niets te maken heeft met de keramische schaal van het precisiegieten.
- Lost-foamgieten gebruikt ook een verloren model, maar het polystyreenmodel blijft in ongebonden zand en wordt door het metaal verdampt.
- Spuitgieten gebruikt permanente metalen vormen; in sommige talen leidt de gelijkenis van alledaagse woorden tot verwarring met precisiegieten.
Termen in vier talen
| Engels | Duits | Frans | Nederlands |
|---|---|---|---|
| investment casting | Feinguss | fonderie de précision | precisiegieten |
| lost-wax process | Wachsausschmelzverfahren | procédé à la cire perdue | verlorenwasmethode |
| ceramic shell | Keramikschale | carapace céramique | keramische schaal |
| investment casting (part) | Feingussteil | pièce de fonderie de précision | precisiegietstuk |
Meer termen staan in de woordenlijst.
Waarom het onderscheid ertoe doet
De naam alleen bepaalt de capaciteit niet. Twee leveranciers die beiden "precisiegieten" aanbieden, kunnen verschillen in de legeringen die ze smelten, in gieten aan lucht of onder vacuüm, in de grootte van de stukken die ze aankunnen en in de toleranties die ze halen. Eisen moeten daarom uitdrukkelijk worden vastgelegd: materiaalspecificatie, tolerantienorm en -klasse, oppervlakte- en keuringseisen.